Be who you are and say what you feel, because those who mind don't matter and those who matter don't mind. Dr. Seuss
De duit en de fluit: pleidooi voor vrouwelijk leiderschap

23 maart 2017

De duit en de fluit: pleidooi voor vrouwelijk leiderschap

De duit en de fluit is verschenen. In dit boek teken ik de openhartige memoires op van de onconventionele topvrouw Joke Storm. Zij deelt hierin bovendien uit haar leven gegrepen lessen voor leiders die streven naar humanere organisaties met meer hart voor medewerkers. Verder signaleert Joke taboes waardoor we in Nederland nog altijd relatief weinig vrouwelijk leiderschap zien (ook bij mannen). Die acht taboes deel ik hier graag met jullie.

Taboe 1: een moeder die fulltime werkt

De helft van de vrouwen is tegenwoordig economisch zelfstandig en zeven van de tien vrouwen werken. Op mannen die zorgen rust geen taboe meer. Dat is pure winst, maar we zijn er nog niet helemaal. Hoewel de meesten van ons dat niet zeggen te willen, rust de zorg vaak te veel op de schouders van de vrouw. Ook rust er nog een taboe op moeders die fulltime werken. Terwijl zij prima leiders kunnen zijn, bijvoorbeeld als hun partners wat meer zorgtaken op zich nemen (en eventueel parttime gaan werken).

Taboe 2: een vrouw die het gevecht aangaat

Mannen zijn meer van competitie en zichzelf profileren. Vrouwen hebben geleerd de harmonie te bewaren. Om aardig gevonden te worden, blijven ze soms te bescheiden. Conflictmijdend gedrag kan een handicap zijn als je ambities hebt. In topposities kom je in arena’s. Mannen dagen daar vrouwen vaak uit, soms op intimiderende wijze. Van vrouwen wordt vechten minder verwacht en het wordt ook minder op prijs gesteld (vrouwen die vechten krijgen al snel het stempel kenau). Toch moeten leiders de competitie aangaan, waarbij ze hard op de inhoud en zacht op de relatie zijn. Daarbij kunnen ze vaker gebruikmaken van feminiene kwaliteiten, zoals coalities smeden of je inleven in het standpunt van de 'tegenstander'.

Taboe 3: vrienden zijn met de baas

Van leiders wordt verwacht dat ze afstand bewaren. Dat is onder meer te verklaren omdat ze impopulaire maatregelen moeten nemen, zoals ontslag. Enige professionele afstand is nodig, maar een goede band tussen baas en de echte werkers hoeft niet taboe te zijn. Uit onderzoek bij het bedrijf Google blijkt een veilige, vriendschappelijke sfeer de succesfactor voor teams. Op continuïteit gerichte organisaties, bijvoorbeeld goede familiebedrijven, laten zien dat het veel vriendschappelijker kan.

Taboe 4: ambitieuze vrouwen die aardig en warm zijn

Ambitieuze mannen krijgen al snel applaus, terwijl ambitieuze vrouwen vaak met argwaan worden bekeken. Dit verschil heeft te maken met de verwachtingspatronen rondom mannen en vrouwen. De man die het maakt, voldoet aan masculiene eigenschappen zoals daadkrachtig en gefocust. Hij is een winnaar die de competitie aankan. De vrouw die het maakt, is waarschijnlijk niet zo empathisch, collegiaal of dienstbaar geweest. Zij zal wel een egoïst of ‘een kouwe’ zijn.

Taboe 5: vissen in een onbekende vijver

Een overbekend taboe in de top is dat je bij voorkeur geen talent aanneemt dat afwijkt van de norm: onbekend maakt onbemind. Old boys hadden vroeger de neiging alleen in hun eigen vijvertjes te vissen. Bij jongere mannen en vrouwen zie je die weerstand minder. Toch blijft het nodig om actief te werken aan de aanstelling van meer vrouwen, meer jongeren en mensen met een andere achtergrond. Nieuwe geluiden zijn essentieel in een tijd waarin techniek organisaties razendsnel verandert.

Taboe 6: werk mengen met privé

Wie heeft bedacht dat we onszelf thuis moeten laten als we naar het werk gaan? Dat is ongezond. Medewerkers mogen niet altijd hun eigen kwetsbare zelf zijn. Al dan niet onder druk van masculien leiderschap – verman je! – proberen ze op het werk een betere versie van zichzelf te zijn. Dit leidt tot burn-out of andere ongemakken. Leiders moeten vaker streven naar een werkomgeving waarbij werk en privé beter in balans zijn.

Taboe 7: bestuurders die in deeltijd werken

Het beeld van een 'sterke leider' is - zeker in de top van de politiek, het bedrijfsleven en het bestuur - te veel bepaald door de monomane harde werker. Goede leiders zijn ontspannen en kunnen delegeren. Leiderschap is deelbaar en kan ook parttime worden uitgeoefend. Een man en een vrouw (die al dan niet parttime werken) kunnen samen een prima duo aan de top vormen. Als we het beeld van de workaholic als ideale leider laten varen, worden topposities voor vrouwen aantrekkelijker.

Taboe 8: een man die steun bij anderen zoekt

Leiders moeten leren van anderen. Wie onvoldoende openstaat voor kritiek, zelfreflectie, coaching, samenwerking of geluiden van buiten gaat de mist in. Bij nog te veel leiders hebben masculiene eigenschappen de overhand - dat kan overigens ook voor vrouwen gelden. Deze leiders houden te star vast aan de eigen visie en willen die van bovenaf opleggen. Terwijl het veel beter was geweest als ze de kunst bij anderen hadden afgekeken of hadden geluisterd naar hun medewerkers, klanten of andere stakeholders. Hiervan zijn voorbeelden te over. Denk aan het soms ontbreken van voldoende leiderschap in de zorg (manifest Hugo Borst/Carin Gaemers) of aan de huidige Amerikaanse president die weinig zelfkritiek lijkt te hebben.

Verder de diepte in? Weten hoe Joke tot deze inzichten is gekomen? Bestel dan De duit en de fluit via www.jokestorm.nl!

Het rode boekje van Mark (met een knipoog naar Mao)

17 juni 2016

Het rode boekje van Mark (met een knipoog naar Mao)

Kleine boekjes met wetenswaardigheden en wijsheden zijn van alle tijden. De elk jaar verschijnende Enkhuizer almanak is een mooi nationaal voorbeeld. Willem Barentsz had in 1596 al een exemplaar van dit boekje met weersvoorspellingen, getijden en andere weetjes.

Internationaal spreekt het rode boekje met citaten van de communistische leider Mao tot de verbeelding. Dit in 1964 uitgegeven werkje, waarvan 5 miljard exemplaren zijn gedrukt, was verplicht leesvoer voor alle Chinezen. Wie denkt dat zulke zakformaat boekjes niet meer van deze tijd zijn, zit ernaast. Internetbedrijf Facebook heeft een eigen rood boekje dat is gedrukt en ingebonden. Dit bevat een verzameling van slogans die de cultuur van het bedrijf verwoorden. Dit rode boekje heeft de prikkelende titel: Facebook was not originally created to be a company. Waarmee in één zin de behoefte is uitgedrukt om de cultuur van een start-up te behouden. 

Het boekje van Facebook wemelt van soundbites. Over innovatie: 'Als wij niet datgene maken dat ons kapotmaakt, dan doet iemand anders het.' Over je klant kennen: 'Bedenk dat mensen Facebook niet gebruiken omdat ze ons leuk vinden, maar omdat ze hun vrienden leuk vinden.' Met zulke slogans verzameld in dit rode boekje wil Facebook de missie van het bedrijf levend houden.

Misschien moeten meer bedrijven dit doen. Als ze snel groeien, zoals Facebook, of na een opvolging van de ceo, een fusie of een transformatie.

Magma Publicaties heeft hiervoor het concept Koersboek ontwikkeld. Dit gaat nog verder dan de rode boekjes van Mark en Mao. Het vertelt namelijk niet alleen over uw missie maar ook over uw erfgoed, uw waarden en de strategie van uw bedrijf.En het bevat geen citaten en soundbites maar verhalen. Zo komen medewerkers en andere stakeholders erachter waar u voor staat, waar u voor gaat en waar u naartoe gaat. Bovendien twijfelt u na zo'n boekje zelf ook niet langer over de essentie van uw onderneming. Dat is wat waard. (bron beeld: Sprout)

Koersboek voor Arion

21 oktober 2015

Koersboek voor Arion

'No matter how great your product or service is, no one will hear about it if you don’t attract attention', tweet vandaag Richard Branson. Een wake up call. De verleiding is groot om je agenda te laten bepalen door klanten en acquisitie achterwege te laten. Zelfs als je met veel moeite een prachtproduct hebt gemaakt volgens een origineel concept. 

Daarom roep ik het nu hard uit. DAMES EN HEREN, KOOPT ALLEN EEN KOERSBOEK!  Dit is een naslagwerkje waarin Magma Publicaties uw erfgoed, missie, waarden en strategie vat in nog geen veertig pagina's. Vier verhalen vertellen uw stakeholders waar u vandaan komt en waar u naartoe gaat. Maar ook waar u voor gaat en waar u voor staat.  

Op de foto ziet u de eerste klant die een Koersboek afnam: Erik Joosten van groeidiamant Arion. Een aanstekelijke ondernemer die voortdurend zijn nek uitsteekt. Iemand die de wake up call van Richard Branson niet nodig heeft...

Blind voor talent

2 oktober 2015

Blind voor talent

Dankzij technologie kunnen blinden meer dan ze ooit konden. Je zou dus denken dat ze en masse de arbeidsmarkt bestormen. Toch is dat niet het geval. We hebben een blinde rechter en een blinde burgemeester gehad, maar zij zijn nog steeds zeldzame fenomenen.

De enige blinde (en ook nog slechthorende) cabaretier die we hebben, Vincent Bijlo, weet waar het aan ligt dat er nog weinig mensen zoals hij in het straatbeeld te zien zijn. De medaille heeft in zijn ogen twee kanten. Aan de ene kant heeft de buitenwereld het beeld dat gehandicapten altijd hulpbehoevend zijn. Aan de andere kant blijven gehandicapten volgens hem te veel hangen in de slachtofferrol.

Het wordt tijd dat we mensen die afwijken van de norm niet langer pamperen of onderschatten. En dat we niet langer blind zijn voor de talenten die ze wel hebben. Ook wordt het tijd dat meer blinden zich laten inspireren door een self made man als Vincent Bijlo. Want wat kan hij veel!   Lees hier mijn interview met Vincent Bijlo

Kunnen we zonder groei?

1 juli 2014

Kunnen we zonder groei?

Professor Tim Jackson denkt van wel. Ik las zijn boek Welvaart zonder groei in 2010. Dat was een eye opener. Groei is zo'n vanzelfsprekende maatstaf voor of het goed met ons gaat of niet, dat we ons eigenljik niet afvragen of dat nu wel zo verstandig is.

Jackson doet dat wel. Hij benadrukt dat economische groei is gebaseerd op productie, maar niet noodzakelijk ook op een beter leven. Onze investeringen gaan vooral naar het nog efficiënter maken en verder verhogen van productie. We vragen ons in zijn ogen onvoldoende af of die groei eigenlijk wel bijdraagt aan een beter leven. Stof tot nadenken.

Lees het interview met hem dat ik schreef voor Triodos.

Les van een eeuwenoud merk

10 april 2013

Les van een eeuwenoud merk

We mogen er trots op zijn. Nederland brengt het oudste geregistreerde merk ter wereld voort: De Vergulde Hand. Het bestaat al meer dan 450 jaar. Volgens distributeur Remark Groep is het bovendien nog steeds een fast mover. Dat verbaast mij toch wel een beetje. Want het kuipje met scheerzeep op het plankje boven mijn wastafel lijkt wel het vat met meel van de weduwe van Sarefat; het raakt bijna niet op. Bij het openen van een nieuw kuipje, komt het aroma van het scheerparfum je tegemoet. Na verloop van tijd verdwijnt die geur. Net als dat magnifieke stempel bovenin de zeep, dat ongeveer in vijf scheerbeurten vervaagt.

Deze scheerzeep is eigenlijk een icoon van duurzaamheid. Tegenover 1 kuipje staat namelijk een rij met tientallen dure bussen scheerschuim. Dat laat meteen ook het nadeel van duurzame producten zien. Kuipjes scheerzeep zijn, anders dan alle andere porievullers van de cosmeticabranche, allesbehalve winstmachines. Ik hoop vurig dat scheerzeep van De Vergulde Hand nooit het slachtoffer van de consumptie-economie wordt. En dat het zijn 500-ste verjaardag haalt.